Rene Djuricek 25-09-2019 57 0

Interview met Fällkniven oprichter Peter Hjortberger

Als grote fans van mooie messen worden we heel blij van het Zweedse merk Fällkniven. We hebben dit merk kortgeleden in ons assortiment opgenomen. Dit is zonder twijfel een van de meest bekende en gerespecteerde messenmakers wereldwijd.

Natuurlijk willen we graag alles weten van dit merk. En wie kan dit beter vertellen dan de man die het bedrijf in de jaren tachtig heeft opgericht?

Oprichter en eigenaar Peter Hjortberger vertelde ons het verhaal van de ontwikkeling van de F1, hun eerste model. De F1 is begin jaren negentig geïntroduceerd en introduceerde eigenlijk een nieuw concept. Nog altijd kun je dit mes rekenen tot de meest populaire outdoormessen van de wereld.

Het ontstaan van Fallkniven

Het verhaal over de creatie van de F1 Pilot Survival Knife, kortweg F1, is eigenlijk best lang en interessant.

Ik begon mijn bedrijf in 1984. Een jaar later publiceerde ik de eerste full-color messen catalogus in Zweden. Het stond vol interessante, exclusieve messen uit Europa, Japan en de VS en sloeg daardoor goed aan. En ook de verkopen kwamen goed op gang.

In 1987 werden we benaderd door de FMV, het inkooporgaan van het Zweedse leger. Het was op zoek naar een beter survivalmes voor de piloten van de Zweedse Luchtmacht. Zij vlogen in een high-tech gevechtsvliegtuig terwijl ze een simpel mora mes bij zich droegen. Een combinatie waar ze niet tevreden over waren. En dus waren ze op zoek naar een geavanceerder mes.

We zijn meteen de markt gaan verkennen. In onze zoektocht naar een mes dat aan alle wensen voldeed bekeken we alle bekende Amerikaanse, Europese en Japanse merken. We bestelden verschillende modellen en samples, die door soldaten van elite-eenheden uitvoerig werden getest. Onder verschillende omstandigheden, 's zomers en 's winters. De conclusie was dat eigenlijk geen van deze messen aan de hoge verwachtingen kon voldoen. Ze waren te klein, of te groot. Of te slecht hanteerbaar; te koud om vast te houden in de kou, te glibberig als het nat was... Kortom, we moesten verder zoeken.

Toen ben ik zelf eens ga nadenken. Wat zoekt een piloot aan eigenschappen in zijn mes als hij enige tijd daarvoor noodgedwongen zijn vliegtuig heeft moeten verlaten?

Toendertijd waren de opties voor militairen beperkt. Er waren simpele mora messen, van een paar dollar en messen die qua ontwerp en functionaliteit terug gingen naar de Tweede Wereldoorlog. Bajonetten en dergelijke. Daar zat niet veel tussenin.

In Amerika begonnen wel vernieuwende invloeden te ontstaan waaruit nieuwe modellen voortkwamen. R.W. Loveless was één van die pioniers, die ook nieuwe staalsoorten begon te gebruiken. En bedenk wel, in die tijd was er geen internet en geen e-mail. Alle informatie die we hadden kwam uit tijdschriften over jacht en messen.

Ik merkte op dat dit mes echt op survival toegespitst moest worden. Het zou misschien wel überhaupt nooit in een gevechtssituatie terecht komen. Duidelijk was dat het in ieder geval van roestvrij staal gemaakt zou moeten zijn, maar wel van een zeer sterke en taaie soort. Zodat het mes ook lang scherp blijft. Het handvat moest een uitstekende grip hebben, zowel voor ergonomie als veiligheid. Ook wanneer de omstandigheid koud en nat zijn. Roestvrij staal was ook een vereiste, voor als de piloot (kleine) operaties aan zichzelf zou moeten uitvoeren.

Het moest licht van gewicht zijn. Een piloot kan bij het gebruiken van zijn schietstoel te maken krijgen met trekkrachten tot 9G. Als je dan een zwaar mes aan je kleding hebt hangen, kan het scheuren. Licht van gewicht dus, maar zonder in te boeten op sterkte. Als een piloot om te overleven afhankelijk is van zijn mes, moet hij er echt van op aan kunnen. Ook als het daarbij niet met fluwelen handschoenen gehanteerd wordt…

Ik maakte een simpele schets van hoe het mes eruit moest komen te zien. Het werd een modern soort jachtmes, met een tamelijk dik lemmet dat dunner wordt naar de punt. Een mes uit een stuk staal, dat door het handvat heen loopt. En een high-end staalsoort (ATS34 van Hitachi Metals in Japan). Het handvat had de juiste vorm, gemaakt van Thermorun Elastomeer met een ruitjespatroon voor grip.

Op dat moment lag mijn volledige focus op het maken van het beste survivalmes zonder na te denken over het financiële aspect. Niet lang daarna moest ik er helaas achter komen dat de inkopers nog niet helemaal open stonden voor het prijskaartje dat uiteindelijk aan dit mes zou hangen. Hoewel mijn ontwerp aan hun verwachtingen voldeed, gingen ze toch nog bij andere fabrikanten kijken naar de mogelijkheden. Voor mij een onaangename verrassing, was dat ze eigenlijk mijn concept probeerden te laten maken bij iemand die het goedkoper zou kunnen doen. Dat was een harde les.

Toch bleek dat geen andere maker in staat was dit uit te voeren. En zo kon ik in augustus 1995 de eerste levering doen van een paar duizend F1 messen. Een jaar later brachten we dit mes ook op de markt voor de consument en het werd meteen goed verkocht.

In die tijd hadden alle grote producenten, vooral in Amerika, nog geen of nauwelijks vaststaande messen in hun programma. Opvouwbare zakmessen waren zo populairdat deze verreweg het grootste deel van het aanbod vormden. Mijn F1 was één van de eerste in serie geproduceerde vaststaande messen gemaakt van een exclusieve staalsoort. En dus was mijn product eigenlijk een innovatie, die niet onopgemerkt bleef. Tegen de tijd dat mijn collega messenmakers doorhadden wat het succes van de F1 bepaalde, had Fällkniven een goede reputatie opgebouwd.

De verkoop van mijn eigen Fällkniven merk ging zo goed dat ik besloot te stoppen als retailer van andere merken. Uiteindelijk is ons assortiment gegroeid en we verkopen wereldwijd. Alle modellen zijn ontstaan vanuit het gedachtegoed dat werd gevormd bij de ontwikkeling van de F1. Een mes van topkwaliteit staal dat veilig en comfortabel is in gebruik. En ik denk daarbij eigenlijk nog altijd niet aan het financiële stuk.

Tegenwoordig is het ATS34 staal vervangen door andere staalsoorten. We gebruiken nu gelamineerd VG-10 staal (Lam. VG-10), gelamineerd Cobalt-Special staal (Lam. CoS) en gelamineerd Super Gold Powder Steel (3G).

De vorm van de F1 is echter nog altijd dezelfde. En Saab Group, producent van het JAS 39 Griffin gevechtsvliegtuig, heeft ons gevraagd om de F1 nog in ieder geval voor de komende 22 jaar te blijven leveren.

Ik geloof dat de filosofie waaruit de F1 ontstond een belangrijke rol heeft gespeeld bij ons wereldwijde succes. Het moderne minimalistisch ontworpen jachtmes dat werd ontwikkeld in het noordelijkste gedeelte van Zweden, dicht bij de poolcirkel, is nog altijd het meest gewaardeerde jacht- en survivalmes van de wereld.

Verder stelden we Peter de volgende vragen:


Hoe spreek je Fällkniven eigenlijk uit, op zijn Zweeds?
FellKniven. Dus met een 'e' klank, en een harde 'k', als ik kaas.

Wat was bepalend voor het succes van Fällkniven?
Over het algemeen kun je pas zeggen of een mes goed is of niet door het te testen. En een goede reputatie opbouwen kost tijd.

Ons idee van de F1 - een vaststaand mes met een kwalitatief hoogwaardig staal - was vernieuwend. Het mes kostte ongeveer drie keer de prijs die tot dat moment gevraagd werd voor een mes van vergelijkbaar formaat. Dit nieuwe idee werd een succes, maar evengoed kost het tijd om een merk en een naam op te bouwen.

Welke waardes kenmerkt uw bedrijf?
Ons doel is om betrouwbare, comfortabele messen te maken van de hoogste kwaliteit voor een acceptabel bedrag. Degelijkheid en respectvol, dat is hoe we met klanten omgaan. Ook maken we op basis van die waardes keuzes. Zoals over de manier waarop we producten verschepen.

Daarbij benadrukken we ook altijd het belang van duurzaamheid; een Fällkniven mes hoef je maar één keer te kopen en gaat een levenlang mee.


Wat is uw grootste uitdaging?
Onze grootste uitdaging is om aan de vraag te kunnen voldoen. Af en toe is een model wel eens uitverkocht en daar kan ik niet goed tegen. Om dat te voorkomen proberen we voldoende voorraad te houden: we hebben 50.000 messen op voorraad en 85.000 slijpartikelen. Toch zijn enkele modellen niet leverbaar bij onze fabrikanten in Japan. Dit is een dagelijks aandachtspunt.

Welk ander merk respecteert u en waarom?
Er zijn veel andere goede messenmakers. Maar we bestuderen ze nooit in detail. Als we wel bezig zouden zijn met concurrentie, zouden we altijd nr. 2 blijven.

We focussen liever op ons eigen merk en hoe we dat constant kunnen verbeteren. Daarom zorgen we dat we zelf ook in de natuur zijn om echt te doorgronden aan welke eisen een veilig en comfortabel mes moet voldoen.

Dat hebben we altijd zo gezien, al toen we in 1987 een offerteaanvraag kregen van het Zweedse leger.

Wat kunnen we verwachten van Fällkniven in de toekomst?
We vragen nooit aan 'de markt' wat ze wil. Zouden we dat doen, dan komen er duizenden reacties binnen, die ons eigenlijk niet beter laten begrijpen wat mensen willen.

We ontwerpen en ontwikkelen messen waar we zelf achter kunnen staan. Daarom komt het ook zelden voor dat we een product uit het assortiment halen.

Voorop blijven lopen in het gebruik van het beste staalsoort is bijvoorbeeld iets waar we veel aandacht aan besteden. Dat doen we samen met de Technische Universiteit van Lulea en natuurlijk onze partners in Japan. Het perfecte mes is nog niet uitgevonden…

Welk Fällkniven model is uw persoonlijk favoriet?
Het beste mes is het mes dat je in je zak hebt en aan je riem draagt. Oftewel: het mes dat je altijd bij je hebt.

De U2 is altijd in mijn broekzak, welke broek ik ook aan heb. En wanneer ik buiten ben, heb ik over het algemeen de SK1 bij me. Voor de elandenjacht heb ik de PHK. En in de keuken onze CMT keukenmes serie.

Bekijk het complete assortiment van Fallkniven

Plaats een reactie! We horen graag van je