Rene Djuricek 13-01-2020 395 0

Alles over pannen

Het verschil tussen pannen

Pannen, iedereen heeft ze in zijn keukenkastje staan en gebruikt deze dagelijks. Want zonder pan geen eten op tafel.

Nu zijn er natuurlijk veel verschillende soorten pannen. Hoe bepaal je welke pan je nodig hebt en welk materiaal het beste bij jouw wensen past? Wat kun je met sauteuse en waar gebruik je een stoompan voor?

Om jou op weg te helpen de beste keuze te maken, leggen wij je de belangrijkste verschillen uit.

Kookpannen

Een gemiddeld huishouden heeft ongeveer 3 kookpannen in huis. Deze variëren in maten en worden over het algemeen gebruikt voor het koken van groenten, rijst of pasta. Ook worden kookpannen - afhankelijk van de grootte en hoogte - vaak gebruikt voor de bereiding van soep.

Materiaal
De meeste kookpannen worden gemaakt van roestvrij staal maar ze zijn ook verkrijgbaar in koper, aluminium of plaatstaal. In het laatste geval vaak voorzien van een emaille laag die het materiaal beschermt. Het soort materiaal is een belangrijk detail van de pan en zeker iets om aandacht aan te besteden. Het materiaal bepaalt namelijk de geleiding van de warmte. Dit gebeurt via de bodem van de pan.

De bodem
Warmte wordt via de bodem van de pan geleid en dus is het materiaal van de bodem bepalend. Over het algemeen geldt: hoe duurder de pan, hoe beter de geleiding.

Goede pannen zijn voorzien van een tri-ply bodem. Dat wil zeggen dat de bodem uit 3 lagen bestaat. Twee lagen staal en een laag aluminium die daartussen zit. Hoe duurder de pan hoe dikker de aluminium plaat in het midden.

Bij sommige pannen is het niet enkel de bodem met deze laag, maar is de hele pan hiervan voorzien. Dit zorgt voor een gelijkmatige verwarming van de pan waarbij ook de zijkanten worden verhit.

Kookpannen worden vaak verkocht met een deksel. Een deksel zorgt ervoor dat de warmte in de pan blijft en je etenswaren sneller garen.

Steelpan, Sauspan, melkpan

Deze pannen vallen onder dezelfde categorie. Het zijn allemaal kleine kookpannen met een lange steel maar er zit toch wel verschil tussen.

Steelpan
Een steelpan is in zijn geheel vervaardigd van RVS. Deze pan is vaak niet zo diep. Ideaal voor het verwarmen van knakworstjes, soep of het koken van een ei. Door de lange steel haal je de pan makkelijk van het vuur.

Melkpan
Een melkpan is een steelpan met een antikleeflaag. Door deze laag koekt melk tijdens het kookproces niet aan en is de pan makkelijker schoon te maken. Vaak zit er ook een schenktuit (soms twee) op een melkpannetje, zodat je niet morst tijdens het uitschenken.

Sauspan
Een sauspan, niet te verwarren met de steelpan, is vaak opgebouwd uit meerdere lagen staal, zodat de warmte gelijkmatig wordt verdeeld. Sommige sauspannen zijn voorzien van een antikleeflaag. Deze laag heeft dezelfde werking als bij een melkpannetje.

Duurdere sauspannen hebben vaak een conische vorm, zodat je er met een garde en spatel gemakkelijk bij kunt.

Naast het maken van sausjes is een sauspan geschikt voor het smelten van chocolade.

Bakpannen

Een bakpan gebruik je voor het bakken van gerechten of ingrediënten. Zo bak je bijvoorbeeld pannenkoeken in een bakpan. Vaak gaat het om gerechten die je bereid met gebruik van boter of olie. Een bakpan is een overkoepelende term voor verschillende pannen. Met welke vul je jouw kookpannen aan?

De koekenpan De koekenpan is naast de kookpan de meest gebruikte pan in de keuken. Deze veelzijdige pan gebruik je voor het bakken of dichtschroeien van bijvoorbeeld eieren of vlees. Koekenpannen zijn verkrijgbaar in diverse maten, met of zonder antikleeflaag. Koop je een pan met een goede antikleeflaag dan heb je (bijna) geen vetstoffen nodig.

Een koekenpan zonder antikleeflaag is zeer geschikt voor het dichtschroeien van vlees of om aardappeltjes extra knapperig te bakken. Het bakken met een volledig roestvrijstalen pan vergt wel wat oefening.

Sauteuse-hapjespan Een sauteuse, ook wel bekend als hapjespan, is een koekenpan met een hoge rechtopstaande rand. Door deze rand kun je vlees makkelijk aan de zijkant dichtschroeien.

Bij een koekenpan is de kans groot dat je tijdens het bakken er iets naast gooit. Door de hoge rand van de sauteerpan is de kans hierop een stuk kleiner.

Sauteuses zijn ook geschikt om te sudderen, maar daarvoor heb je wel een deksel nodig.

Vispan Een vispan is een ovaal gevormde pan waar een hele vis in past. Sommige vispannen hebben een steel en andere hebben twee tegengrepen. Het voordeel van een pan met twee tegengrepen is dat deze vaak in de oven past, mits de handgreep bestendig is tegen dergelijke temperaturen.

Wok Een wokpan wordt veel in de Oosterse keuken gebruikt. Het is een halfronde holle pan met een lange steel. In de pan wordt op een hoge temperatuur groenten, vlees, vis met noedels of rijst geroerbakt. Wokpannen worden gemaakt van aluminium, plaatstaal of gietijzer. Ook kun je in een wokpan ook stomen, stoven en frituren.

Wadjan De wadjan lijkt qua vorm op een wokpan maar heeft in plaats van een lange steel twee handvatten. Een wadjan is gemaakt van een dikker materiaal en meer geschikt voor stoven, en sudderen. Andere namen voor een wadjan is een  wajan en wordt voornamelijk in de Indonesische keuken gebruikt.

Grillpan/platen In een grillpan schroei je op hoge temperatuur vlees, vis of groenten dicht door middel van verhogingen in de pan. Hierdoor ontstaan die mooie typische grillstrepen.  De meeste grillpannen zijn van een antikleeflaag voorzien, zodat je geen of minder olie of boter hoeft te gebruiken. Grillpannen zijn er in verschillende materialen van gietijzer tot staal.

Grillplaten hebben dezelfde functie als een grillpan, maar hebben vaker een groter grilloppervlak. Ze hebben 2 handvatten en zijn makkelijker in een oven of barbecue te plaatsen. Vaak zijn grillplaten dubbelzijdig waarbij de ene zijde van ribbels is voorzien en de andere zijde glad is.

Plancha Met een plancha doe je precies hetzelfde als met een grillplaat. Het enige verschil is dat er geen verhogingen op de plaat zitten. Ook bij een plancha heb je geen vetstoffen nodig. Je grillt dus een stuk gezonder.

Crepepan Een crêpepan is een koekenpan met een lage rand. Hierdoor kun je flinterdunne crêpes makkelijk omdraaien en uit de pan laten glijden. Deze pannenkoekenpannen zijn in verschillende maten beschikbaar. Van een relatief kleine doorsnede tot een grote doorsnee van 30 cm.

Stoompan Een stoompan is een kookpan met een stoominzet. Een extra ‘pan’ met gaatjes waar de stoom van het kokend water doorheen gaat. Hiermee stoom je groenten en vis gaar. Het grote voordeel van stomen is dat er minder smaak, vitaminen en mineralen verloren gaan. Een gezonde manier van etensbereiding dus.

Paella pan Dit is een grote ronde pan speciaal gemaakt voor het bereiden van paella. De pan is laag gehouden, zodat er niet teveel rijst op elkaar komt waardoor je sneller klaar bent met bakken en de inhoud gelijkmatig gaart.

De bodem van een paellapan is vrij dun. Dit is omdat er tijdens het maken van de Paella een laagje moet ontstaan genaamd socarrat. Dit is een aangekoekte (niet verbrande) knapperige laag die smaak afgeeft aan de paella.